Pemansuhan UPSR: Analisis data & implikasinya terhadap pembentukan generasi pembelajaran holistik
Pemansuhan Ujian Pencapaian Sekolah Rendah (UPSR) pada tahun 2021 menandakan satu perubahan besar dalam sistem pendidikan Malaysia.
Keputusan ini bukan sahaja menamatkan satu bentuk penilaian yang telah digunakan lebih tiga dekad, malah mencetuskan perbincangan luas tentang keberkesanan peperiksaan berpusat berbanding pendekatan penilaian holistik.
Dalam konteks pendidikan moden, isu ini menjadi signifikan kerana ia melibatkan keseimbangan antara pencapaian akademik, perkembangan sahsiah serta pembentukan kemahiran abad ke-21 dalam kalangan murid.
UPSR yang diperkenalkan pada 1988 berfungsi sebagai penilaian piawai bagi murid Tahun Enam dan menjadi penanda aras utama pencapaian akademik di peringkat sekolah rendah.
Peperiksaan ini turut memainkan peranan penting dalam menentukan laluan pendidikan murid, termasuk kemasukan ke Sekolah Berasrama Penuh dan institusi berprestij lain.
Namun, tekanan peperiksaan yang tinggi serta tumpuan berlebihan terhadap keputusan akademik semata-mata telah menimbulkan kritikan bahawa UPSR tidak mencerminkan potensi sebenar murid secara menyeluruh.
Seiring dengan pemansuhan UPSR dan Pentaksiran Tingkatan Tiga (PT3), Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM) memperkenalkan sistem penilaian berasaskan sekolah seperti Pentaksiran Bilik Darjah (PBD), Pentaksiran Berasaskan Sekolah (PBS) dan Ujian Akhir Sesi Akademik (UASA).
Pendekatan ini bertujuan memberi penekanan kepada penilaian berterusan yang merangkumi aspek kognitif, afektif dan psikomotor murid.
Guru diberikan peranan lebih besar untuk menilai perkembangan murid sepanjang proses pembelajaran, sekali gus mengurangkan tekanan peperiksaan berpusat.
Bagi menyokong pelaksanaan dasar ini, pihak kerajaan telah mengemukakan beberapa data yang menunjukkan bahawa pemansuhan UPSR tidak menjejaskan prestasi pendidikan secara keseluruhan.
Analisis keputusan Sijil Pelajaran Malaysia (SPM) bagi 2023 dan 2024 menunjukkan pencapaian murid dan pelajar kekal stabil walaupun UPSR dan PT3 tidak lagi dijalankan.
Timbalan Menteri Pendidikan turut menjelaskan bahawa UASA masih mematuhi spesifikasi dan piawaian yang ditetapkan oleh lembaga peperiksaan malaysia, sekali gus mengekalkan tahap kebolehpercayaan dalam penilaian akademik murid.
Selain itu, data rasmi menunjukkan kadar keciciran murid di peringkat sekolah rendah adalah sangat rendah, iaitu sekitar 0.05 peratus, manakala di peringkat menengah hanya 0.59 peratus.
Statistik ini menunjukkan bahawa perubahan sistem penilaian tidak menyebabkan peningkatan mendadak dalam keciciran pelajar.
Malah, ia memberi gambaran bahawa murid masih kekal dalam sistem pendidikan walaupun pendekatan penilaian telah diubah.
Dari sudut pelaksanaan, UASA turut melalui penambahbaikan dari segi format pelaporan apabila sistem gred dan peratusan digunakan bagi menggantikan tahap penguasaan semata-mata.
Perubahan ini memberi fleksibiliti kepada sekolah dan guru dalam mentafsir pencapaian murid secara lebih jelas.
KPM turut menegaskan bahawa PBS dan PBD bukan sekadar menilai markah, tetapi menilai perkembangan menyeluruh murid sepanjang proses pembelajaran.
Pendekatan ini selari dengan aspirasi pendidikan 4.0 yang menekankan kemahiran abad ke-21 seperti pemikiran kritis, kreativiti, komunikasi dan kolaborasi.
Walau bagaimanapun, pemansuhan UPSR turut menimbulkan pelbagai kebimbangan dalam kalangan masyarakat.
Antara isu utama yang dibangkitkan ialah tahap subjektiviti penilaian apabila ketiadaan peperiksaan berpusat menyukarkan perbandingan pencapaian murid antara sekolah.
Persatuan pendidikan Malaysia menyuarakan kebimbangan bahawa sistem PBS berpotensi terdedah kepada bias kerana bergantung kepada interpretasi individu guru serta keupayaan sumber sesebuah sekolah.
Keadaan ini menimbulkan persoalan mengenai ketelusan dan keseragaman penilaian di peringkat nasional.
Kebimbangan yang sama turut disuarakan oleh sebahagian ibu bapa yang berpendapat bahawa ketiadaan UPSR boleh menjejaskan motivasi murid untuk belajar secara lebih berdisiplin.
Bagi mereka, peperiksaan berpusat menyediakan sasaran yang jelas pada akhir tempoh pembelajaran enam tahun dan membantu ibu bapa memahami kedudukan prestasi akademik anak-anak mereka.
Penilaian Berasaskan Sekolah pula sering dianggap kurang objektif dan sukar untuk dibandingkan, sekali gus menimbulkan kebimbangan terhadap keberkesanan sistem baharu ini.
Selain itu, terdapat pandangan bahawa sistem penilaian sedia ada masih belum mampu menggantikan sepenuhnya fungsi UPSR dan PT3, khususnya dalam memastikan penguasaan kemahiran asas seperti membaca, menulis dan mengira (3M).
Laporan yang menunjukkan sejumlah calon tidak menduduki peperiksaan SPM pada tahun-tahun tertentu telah mencetuskan kebimbangan terhadap tahap kesediaan murid untuk menghadapi penilaian pada peringkat lebih tinggi.
Situasi ini menguatkan hujah bahawa penilaian berasaskan sekolah perlu disokong oleh pemantauan yang lebih sistematik bagi memastikan penguasaan asas tidak terabai.
Isu pemansuhan UPSR juga berkait rapat dengan ketidaksamaan akses kepada sumber pendidikan.
Sekolah di kawasan bandar lazimnya mempunyai kemudahan dan tenaga pengajar yang lebih mencukupi berbanding sekolah di kawasan luar bandar.
Tanpa satu standard piawai nasional seperti UPSR, jurang pencapaian antara sekolah berpotensi menjadi lebih ketara.
Oleh itu, pelaksanaan sistem penilaian baharu perlu disertai dengan latihan guru yang berterusan, penyediaan sumber yang mencukupi serta pemantauan rapi bagi memastikan keadilan dalam penilaian.
Dari perspektif pelajar universiti, perbahasan ini membuka ruang pemikiran kritis terhadap pelaksanaan dasar pendidikan negara.
Jika matlamat pendidikan adalah untuk melahirkan murid yang bukan sahaja cemerlang akademik tetapi juga berkemahiran tinggi dan berdaya saing, maka sistem penilaian perlu mencerminkan keseimbangan antara objektiviti dan fleksibiliti.
Penilaian yang berkesan seharusnya memberi maklum balas bermakna kepada pembelajaran, membantu guru merancang pengajaran dengan lebih strategik serta memberi gambaran jelas kepada ibu bapa tentang perkembangan anak mereka.
Kesimpulannya, data rasmi menunjukkan bahawa pemansuhan UPSR tidak memberi kesan negatif yang ketara terhadap prestasi murid jika diukur melalui keputusan SPM dan kadar keciciran murid.
Namun begitu, isu berkaitan objektiviti penilaian, motivasi murid dan ketidaksamaan sumber pendidikan masih memerlukan perhatian serius.
Justeru, perbincangan mengenai pemansuhan UPSR tidak seharusnya tertumpu kepada statistik semata-mata, sebaliknya perlu memberi tumpuan kepada usaha membangunkan sistem penilaian yang adil, seimbang dan benar-benar menyokong pembentukan generasi pembelajaran holistik di Malaysia.
Maklumat penulis:
1) Mahasiswa Tahun Akhir Sarjana Muda Pengurusan (Pengajian Polisi) dengan Kepujian Universiti Malaysia Terengganu (UMT), Muhammad Shahrul Nizam Mohd Razali
2) Penyelaras Kursus Perancangan dan Pembangunan Ekonomi Malaysia UMT, Dr Jaharudin Padli
Berbakat dalam bidang penulisan? Apa kata anda sumbangkan hasil karya ke e-mel sinarbestari@sinarharian.com.my
Ringkasan AI
- Pemansuhan Ujian Pencapaian Sekolah Rendah (UPSR) pada tahun 2021 menandakan perubahan besar dalam sistem pendidikan Malaysia
- UPSR berfungsi sebagai penilaian piawai bagi murid tahun enam sejak diperkenalkan pada tahun 1988
- Pemansuhan UPSR menimbulkan perbincangan tentang keberkesanan peperiksaan berpusat berbanding pendekatan penilaian holistik
- Sistem penilaian baru seperti pentaksiran bilik darjah (PBD) dan pentaksiran berasaskan sekolah (PBS) diperkenalkan untuk mengurangkan tekanan peperiksaan dan menekankan penilaian berterusan
- Kebimbangan mengenai ketelusan dan objektiviti penilaian muncul dengan ketiadaan peperiksaan berpusat seperti UPSR
